Khí Argon hàn TIG là yếu tố quyết định chất lượng mối hàn không kém máy hàn và tay nghề. Hàn TIG được dùng nhiều khi doanh nghiệp cần mối hàn đẹp, sạch và kiểm soát tốt, đặc biệt với inox, nhôm và các chi tiết mỏng. Bài viết giải thích vì sao Argon là khí bảo vệ phổ biến cho hàn TIG, cách nhận biết khí bảo vệ không đạt và những điều xưởng hàn nên hỏi khi chọn nhà cung cấp.
Hàn TIG dùng khí gì?
Hàn TIG chủ yếu dùng khí Argon làm khí bảo vệ. Argon là khí hiếm, trơ về mặt hóa học, không phản ứng với kim loại nóng chảy, nên tạo lớp che chắn giúp vũng hàn và điện cực vonfram không bị oxy, nitơ trong không khí xâm nhập. Một số trường hợp đặc biệt có thể dùng Heli hoặc hỗn hợp Argon–Heli.
Nếu bạn cần kiến thức nền về loại khí này, xem thêm bài Argon là gì.
Vì sao Argon là khí bảo vệ phổ biến cho hàn TIG
Argon được dùng phổ biến vì là khí trơ: nó không phản ứng với kim loại nóng chảy và điện cực vonfram, nên có thể tạo lớp khí che chắn sạch quanh vùng hàn. Nhờ đó mối hàn hạn chế bị oxy hóa, rỗ khí, còn hồ quang cháy ổn định, phù hợp với thép, inox, nhôm và nhiều kim loại màu.
Sơ đồ khí Argon bảo vệ vùng hàn trong hàn TIG
Trong hàn TIG (Tungsten Inert Gas), hồ quang cháy giữa điện cực vonfram không nóng chảy và vật hàn. Khí bảo vệ đi qua chụp khí của mỏ hàn, bao phủ vùng hàn và đẩy không khí ra ngoài. Các đặc điểm khiến Argon phù hợp:
- Trơ về mặt hóa học: không phản ứng với kim loại nóng chảy và không làm hỏng điện cực vonfram.
- Nặng hơn không khí: hỗ trợ việc phủ khí lên vùng hàn, nhưng hiệu quả che chắn vẫn phụ thuộc vào lưu lượng, chụp khí, vị trí mỏ hàn và gió tại nơi làm việc.
- Không màu, không mùi: không ảnh hưởng tới quan sát vũng hàn.
- Dùng được cho nhiều vật liệu: thép, inox, nhôm và các kim loại màu thường gặp trong xưởng.
Argon còn nhiều ứng dụng khác ngoài hàn TIG, bạn có thể tham khảo bài 5 ứng dụng quan trọng của Argon.
So sánh khí dùng cho hàn TIG và hàn MIG/MAG
| Tiêu chí | Hàn TIG | Hàn MIG | Hàn MAG |
|---|---|---|---|
| Điện cực | Vonfram, không nóng chảy | Dây hàn nóng chảy | Dây hàn nóng chảy |
| Khí bảo vệ thường dùng | Argon (một số trường hợp: Argon–Heli) | Argon hoặc hỗn hợp khí trơ | CO2 hoặc hỗn hợp Argon–CO2 |
| Tính chất khí | Trơ | Trơ | Có thành phần hoạt tính |
| Có dùng CO2 được không | Không phù hợp | Không; dùng CO2 thì thuộc hàn MAG | Có, theo quy trình hàn |
Điểm quan trọng: không dùng CO2 cho hàn TIG, vì CO2 là khí hoạt tính ở nhiệt độ hồ quang, có thể gây oxy hóa điện cực vonfram và vũng hàn. Nếu xưởng dùng nhiều phương pháp hàn cùng lúc, có thể đối chiếu các loại khí trong danh mục khí công nghiệp của Linh Ngân.
Dấu hiệu khí bảo vệ không đạt và nguyên nhân thường gặp
Khi lớp khí bảo vệ không đủ hoặc khí không phù hợp, mối hàn TIG thường có các dấu hiệu:
- Mối hàn bị rỗ khí hoặc xuất hiện lỗ nhỏ trên bề mặt.
- Bề mặt mối hàn đổi màu, xỉn đen, bị oxy hóa.
- Điện cực vonfram bị bẩn hoặc mòn nhanh bất thường.
- Hồ quang không ổn định, khó mồi.
Nguyên nhân thường gặp:
- Lưu lượng khí chưa phù hợp (cài đặt theo khuyến nghị của nhà sản xuất máy hàn và điều kiện thực tế).
- Gió lùa hoặc quạt thổi trực tiếp vào vùng hàn, cuốn mất lớp khí bảo vệ.
- Rò rỉ tại van, ống dẫn hoặc đầu nối.
- Chụp khí bẩn, nứt hoặc đặt mỏ hàn quá xa vật hàn.
- Khí không đúng loại hoặc chất lượng khí không ổn định.
An toàn khi dùng khí Argon trong xưởng hàn
Argon không độc, nhưng nặng hơn không khí nên khi rò rỉ có thể tích tụ ở khu vực trũng thấp, hố sâu hoặc phòng kín, làm giảm lượng oxy và gây nguy cơ ngạt thở. Vì vậy:
- Không hàn TIG hoặc để chai Argon trong không gian kín thiếu thông gió.
- Kiểm tra rò rỉ tại van, ống dẫn và đầu nối trước mỗi ca làm việc.
- Chai khí phải được cố định chắc chắn, tránh đổ ngã, và bảo quản theo hướng dẫn SDS/MSDS của sản phẩm.
Thông tin thêm về bình chứa có trong bài những điều nên biết về bình chứa Argon.
Checklist chọn nhà cung cấp khí Argon cho xưởng hàn
- Độ tinh khiết có phù hợp với vật liệu và yêu cầu mối hàn của bạn không?
- Nhà cung cấp có SDS/MSDS và hồ sơ chất lượng cho sản phẩm không?
- Nguồn cung ổn định theo sản lượng tiêu thụ hằng tháng của xưởng?
- Có đầu mối kỹ thuật trả lời câu hỏi về khí và an toàn sử dụng không?
Linh Ngân cung cấp Argon công nghiệp chất lượng cao phục vụ các doanh nghiệp sản xuất và gia công cơ khí B2B tại khu vực phía Bắc. Khí Argon do Linh Ngân cung cấp có độ tinh khiết từ 99,99% đến 99,999%, tùy loại sản phẩm.
Xem thông tin sản phẩm tại trang khí Argon công nghiệp, hoặc gửi loại vật liệu hàn và sản lượng dự kiến qua trang liên hệ nhận tư vấn và báo giá Argon.
Câu hỏi thường gặp về khí Argon hàn TIG
Hàn TIG có dùng khí CO2 được không?
Không nên. CO2 là khí hoạt tính ở nhiệt độ hồ quang, có thể gây oxy hóa điện cực vonfram và vũng hàn. Hàn TIG dùng khí trơ, phổ biến nhất là Argon.
Khí Argon hàn TIG có độc không?
Argon không độc, nhưng có thể gây ngạt nếu tích tụ trong không gian kín vì làm giảm lượng oxy. Cần hàn ở nơi thông gió và kiểm tra rò rỉ thường xuyên.
Nên chọn Argon độ tinh khiết nào cho hàn TIG?
Tùy vật liệu và yêu cầu chất lượng mối hàn. Linh Ngân cung cấp Argon có độ tinh khiết từ 99,99% đến 99,999%, tùy loại sản phẩm; hãy trao đổi nhu cầu cụ thể để được tư vấn loại phù hợp.
